Felsuma madagaskarska to jeden z najbardziej kolorowych gekonów – intensywnie zielona, z czerwonymi plamkami na grzbiecie. W przeciwieństwie do większości gekonów jest aktywna w dzień, lubi się wygrzewać i potrzebuje światła UVB. Wyjaśniamy, jak urządzić jej terrarium, jaką temperaturę i wilgotność zapewnić, czym ją karmić i dlaczego lepiej jej nie brać do ręki.
Felsuma madagaskarska – podstawowe informacje
| Cecha | Felsuma madagaskarska |
|---|---|
| Nazwa łacińska | Phelsuma grandis |
| Pochodzenie | północny Madagaskar |
| Wielkość | zwykle 22–28 cm razem z ogonem; samce są większe od samic |
| Długość życia | zwykle 15–20 lat |
| Tryb życia | dzienny, nadrzewny |
| Temperatura | wygrzewanie ok. 30–33°C, w dzień 25–28°C, nocą 20–24°C |
| Wilgotność | ok. 50–70% |
| Pokarm | owady oraz papka owocowa lub nektar |
Felsumy (rodzaj Phelsuma) to gekony dzienne. Nie mają powiek, mają za to przylgi na palcach, dzięki którym chodzą po szybach i liściach. Felsuma madagaskarska jest największym i najczęściej hodowanym gatunkiem – jest odporna i dobrze znosi warunki w terrarium, ale nie jest zwierzęciem do głaskania.
Terrarium dla felsumy
Felsuma żyje na drzewach, więc liczy się przede wszystkim wysokość terrarium. Dla jednej dorosłej felsumy przyjmij co najmniej ok. 45 × 45 × 90 cm, a dla pary – większe, np. Fix & Easy 60 × 60 × 90 cm HOBBY. Młodą felsumę możesz trzymać w mniejszym zbiorniku, np. terrarium 42 × 42 × 66 cm REPTI GOOD. Wybierz terrarium z siatką na górze – przez nią świeci lampa UVB – i z wentylacją z przodu, żeby szyby nie parowały.
Co powinno się znaleźć w środku?
- pionowe i ukośne gałęzie oraz bambusy – felsumy chętnie siedzą na gładkich, pionowych powierzchniach,
- dużo roślin o szerokich liściach – sansewierie, dracenie, epipremnum, bromelie; dają cień i kryjówki, a z liści felsuma zlizuje krople wody,
- tło z korka lub tuby korkowe przy ścianach,
- podłoże trzymające wilgoć, np. Equatorial Forest Floor EXO TERRA lub Earth Mix ARCADIA, przykryte suchymi liśćmi.
Dobrze sprawdza się też terrarium bioaktywne z żywymi roślinami. Więcej o urządzaniu wnętrza przeczytasz w poradnikach Kryjówki i dekoracje do terrarium i Rośliny do terrarium.
Temperatura, oświetlenie i UVB
Felsuma jest aktywna w dzień i lubi się wygrzewać. W górnej części terrarium zapewnij miejsce wygrzewania o temperaturze ok. 30–33°C – np. gałąź pod żarówką grzewczą, taką jak Basking Solar Spotlight ARCADIA. W pozostałej części terrarium temperatura powinna wynosić ok. 25–28°C, a nocą może spaść do ok. 20–24°C. Żarówkę podłącz do termostatu, a temperaturę sprawdzaj termometrem z sondą.
Lampa UVB jest konieczna. Bez niej felsuma nie wytworzy witaminy D3 i nie przyswoi wapnia, co prowadzi do choroby metabolicznej kości (MBD). Dobrze sprawdza się świetlówka T5 o średniej mocy, np. Arcadia T5 6% Forest lub Mega Ray T5 6%, zamontowana nad siatką, ok. 20–30 cm nad miejscem wygrzewania. Lampy świecą ok. 12 godzin dziennie. Rośliny i gałęzie powinny dawać też cień, żeby gekon mógł schować się przed światłem. Więcej w poradniku Lampa UVB do terrarium.
Wilgotność i woda
Felsuma madagaskarska potrzebuje wilgotności ok. 50–70%. Zraszaj terrarium rano i wieczorem – gekon pije krople z liści i szyb, a wiele felsum nie korzysta z miski. Między zraszaniami terrarium powinno lekko przeschnąć, a podłoże nie może być mokre. Przy kilku terrariach lub dłuższych wyjazdach wygodny jest automatyczny system zraszający. Do zraszania używaj wody destylowanej lub z filtra RO – nie zostawia osadu na szybach. Wilgotność kontroluj higrometrem.
Czym karmić felsumę madagaskarską?
Felsuma jest wszystkożerna: w naturze zjada owady, ale także nektar, pyłek i dojrzałe owoce. W terrarium podstawą diety są owady, a uzupełnieniem – papka owocowa.
| Pokarm | Jak często | Uwagi |
|---|---|---|
| Świerszcze, karaczany, szarańcza, muchy | młode codziennie, dorosłe 2–3 razy w tygodniu | zawsze oprószone wapniem, wielkość dopasowana do głowy gekona |
| Gotowa papka, np. Crested Gecko Diet REPASHY | 1–2 razy w tygodniu | podawaj w miseczce zawieszonej wysoko; resztki usuń po dobie |
| Larwy drewnojada, mączniki, gąsienice barciaka | rzadko, jako przysmak | tłuste – łatwo przekarmić |
| Świeże owoce (mango, papaja, banan) | okazjonalnie | bez cytrusów; owoce zawierają mało wapnia |
Owady przed każdym karmieniem oprósz preparatem z wapniem, np. Calcium Plus LoD REPASHY – zawiera też witaminy i umiarkowaną ilość witaminy D3. Gotowe papki dla gekonów są już wzbogacone wapniem i witaminami. Więcej o owadach karmowych i suplementach przeczytasz w poradnikach Owady karmowe – porównanie i Pokarmy i suplementy dla gadów. Papki dla gekonów znajdziesz w dziale Pokarmy dla gekonów.
Czy felsumy można trzymać razem?
- dwóch samców nigdy – walczą o terytorium, często do poważnych ran,
- para lub samiec z samicami – możliwe w odpowiednio dużym terrarium, ale tylko gdy planujesz rozmnażanie,
- samice czasem żyją razem zgodnie, ale też potrafią być wobec siebie agresywne – obserwuj je i miej przygotowane drugie terrarium,
- nie łącz felsum z innymi gatunkami gekonów.
Samiec ma za tylnymi nogami wyraźne pory udowe i zgrubienie u nasady ogona. Samice mają po bokach szyi woreczki wapienne – białe zgrubienia, w których gromadzą wapń potrzebny do budowy skorupek jaj. Samica składa zwykle po 2 jaja, przyklejone do gałęzi lub ścianki. Jak je inkubować, opisujemy w poradniku Inkubacja jaj gadów.
Czy felsumę można brać do ręki?
Lepiej nie. Felsumy mają bardzo cienką skórę, która łatwo się rozrywa, a przestraszone mogą odrzucić ogon. Są też szybkie i potrafią uciec przy otwieraniu terrarium. To zwierzę do obserwowania, a nie do przenoszenia. Felsuma szybko przyzwyczaja się do opiekuna i może brać owady z pęsety albo zlizywać papkę z łyżeczki. Jeśli musisz ją przenieść, nakieruj ją do pojemnika, zamiast ją łapać.
Dokumenty – czy felsuma wymaga rejestracji?
Wszystkie felsumy (rodzaj Phelsuma) są objęte konwencją CITES i w Unii Europejskiej znajdują się w załączniku B. Kupując felsumę, musisz otrzymać dokument potwierdzający jej legalne pochodzenie, np. zaświadczenie o urodzeniu w hodowli i dowód zakupu. Sprawdź też w starostwie, czy musisz zgłosić zwierzę do rejestru. Podobne zasady dotyczą ptaszników z rodzaju Brachypelma – opisujemy je w poradniku Legalne posiadanie ptasznika Brachypelma. Gdzie szukać zdrowego zwierzęcia, przeczytasz w poradniku Gdzie kupić zwierzę do terrarium?
Najczęstsze błędy
- brak lampy UVB albo stara, nieskuteczna świetlówka,
- niskie, poziome terrarium zamiast wysokiego,
- owady podawane bez wapnia,
- dieta oparta głównie na owocach lub tylko na papce,
- trzymanie dwóch samców w jednym terrarium,
- częste łapanie i branie do ręki,
- brak wentylacji – zaparowane szyby i pleśń.
Najczęściej zadawane pytania
Ile żyje felsuma madagaskarska?
Zwykle 15–20 lat. To zwierzę na długie lata – warto wziąć to pod uwagę przed zakupem.
Czy felsuma potrzebuje lampy UVB?
Tak. Felsuma jest aktywna w dzień i bez UVB nie wytworzy witaminy D3. Dobrze sprawdza się świetlówka T5 6% zamontowana nad siatką terrarium.
Jak duże terrarium dla felsumy?
Dla jednej dorosłej felsumy co najmniej ok. 45 × 45 × 90 cm. Dla pary lepsze jest większe terrarium, np. 60 × 60 × 90 cm. Ważniejsza od długości jest wysokość.
Czy felsuma może jeść tylko papkę Repashy?
Nie powinna. Papka to dobre uzupełnienie, ale podstawą diety są owady oprószone wapniem. Papkę podawaj 1–2 razy w tygodniu.
Czy felsuma gryzie?
Rzadko, a ugryzienie nie jest groźne. Większym problemem jest to, że felsuma łatwo kaleczy sobie skórę i odrzuca ogon, dlatego nie należy jej łapać.
Jak odróżnić samca felsumy od samicy?
Samiec ma wyraźne pory udowe i zgrubienie u nasady ogona. Dorosłe samice mają po bokach szyi woreczki wapienne.
Podsumowanie
Felsuma madagaskarska to piękny, aktywny w dzień gekon dla osób, które wolą obserwować zwierzę, niż brać je do ręki. Potrzebuje wysokiego terrarium z roślinami, miejsca wygrzewania, lampy UVB, regularnego zraszania oraz owadów z wapniem uzupełnianych papką owocową.
Wszystko dla felsumy znajdziesz w działach Świetlówki T5 i T8 UVB, Pokarmy dla gekonów i Terraria. Jeśli wahasz się między gatunkami gekonów, porównaj je z gekonem orzęsionym i gekonem lamparcim.
Zdjęcie w nagłówku: Holger Krisp, Wikimedia Commons, licencja CC BY 3.0 (kadr).
