Rośliny zmieniają terrarium z pudełka w kawałek natury. Dają zwierzętom kryjówki, cień i miejsca do wspinaczki, podnoszą wilgotność, a żywe – pomagają utrzymać czystość podłoża. Nie każda roślina nadaje się jednak dla gadów. Część jest trująca, inne nie przeżyją w gorącym terrarium pustynnym. W tym poradniku podpowiadamy, kiedy wybrać rośliny żywe, a kiedy sztuczne, i które gatunki są bezpieczne.
Rośliny żywe czy sztuczne?
| Cecha | Rośliny żywe | Rośliny sztuczne |
|---|---|---|
| Wygląd | naturalny, rosną i zmieniają się | stały, bez zmian |
| Wilgotność | podnoszą ją i stabilizują | nie mają wpływu |
| Czystość podłoża | pomagają rozkładać odchody, zwłaszcza w terrarium bioaktywnym | brak |
| Światło | potrzebują mocnego światła | nie potrzebują |
| Pielęgnacja | podlewanie, przycinanie, czasem wymiana | mycie co kilka tygodni |
| Bezpieczeństwo | trzeba sprawdzić, czy gatunek nie jest trujący | ryzyko odgryzania plastiku przez roślinożerców |
| Dla kogo | terraria tropikalne i bioaktywne, gatunki owadożerne | terraria pustynne, kwarantanna, początkujący |
Wiele terrariów łączy oba rozwiązania: żywe rośliny tam, gdzie mają światło i wilgoć, a sztuczne w miejscach gorących lub ciemnych. Jeśli myślisz o samowystarczalnym terrarium z żywymi roślinami, zajrzyj do poradnika Terrarium bioaktywne krok po kroku.
Zasady bezpieczeństwa – zanim posadzisz roślinę
- Sprawdź, czy zwierzę je rośliny. Żółwie lądowe, agamy brodate i legwany skubią wszystko, co zielone. W ich terrariach sadź tylko rośliny jadalne.
- Owadożercy też są narażeni. Gekon nie zje liścia, ale owady karmowe chętnie go podgryzą i przeniosą to, co zjadły.
- Uważaj na środki ochrony roślin. Rośliny z marketów i sklepów ogrodniczych bywają pryskane. Opłucz liście i korzenie, przesadź do czystej, nienawożonej ziemi i odczekaj co najmniej miesiąc przed wstawieniem do terrarium.
- Nie nawoź nawozami sztucznymi. Do terrarium bioaktywnego wystarczy naturalna odżywka do podłoża, np. Biorevitaliser ARCADIA.
- W razie wątpliwości – nie sadź. Jeśli nie masz pewności, czy roślina jest bezpieczna, wybierz inną albo sztuczną.
Rośliny bezpieczne dla gadów
Poniższe rośliny są uznawane przez hodowców za bezpieczne i dobrze rosną w terrariach. Listę oparliśmy m.in. na zestawieniach roślin do terrariów bioaktywnych przygotowanych przez zagranicznych hodowców.
| Typ terrarium | Rośliny | Dla kogo |
|---|---|---|
| Pustynne i suche | haworsja, gasteria, rojnik, rozchodnik (bez rozchodnika ostrego), aloes, agawa, juka, trawy | agama brodata, gekon lamparci, żółwie lądowe |
| Tropikalne i wilgotne | bromelie, tillandsie, paprocie (np. nefrolepis), sansewieria, zielistka, maranta, pilea, hipoestes, dracena | gekon orzęsiony, kameleon, żaby drzewne |
| Jadalne dla roślinożerców | mniszek, koniczyna, ślaz, nasturcja, fiołek, hibiskus, opuncja bez kolców, trawy łąkowe | żółwie lądowe, agamy, legwany |
A pothos i filodendron?
Epipremnum (pothos), filodendrony, monstery i skrzydłokwiat to popularne rośliny w terrariach tropikalnych, bo są odporne i szybko rosną. Zawierają jednak kryształy szczawianu wapnia, które podrażniają pysk i przewód pokarmowy. W terrariach gatunków owadożernych, które nie gryzą roślin, hodowcy często je stosują. W terrariach roślinożerców – żółwi, agam i legwanów – nie powinno ich być.
Rośliny trujące – czego unikać?
Tych roślin nie sadź w terrarium ani na wybiegu i nie stawiaj ich w zasięgu zwierząt:
- Difenbachia i inne rośliny obrazkowate o dużej zawartości szczawianów, np. zamiokulkas.
- Oleander – silnie trujący w całości.
- Bluszcz pospolity – liście i owoce są trujące.
- Wilczomlecze, w tym gwiazda betlejemska – zawierają drażniący sok mleczny.
- Azalie i różaneczniki.
- Konwalia, naparstnica, cis i ostrokrzew – częste w ogrodach, groźne dla żółwi na wybiegu.
To nie jest pełna lista. Zasada jest prosta: sadź tylko rośliny, o których wiesz, że są bezpieczne.
Rośliny do terrarium pustynnego
W terrarium dla agamy brodatej czy gekona lamparciego jest gorąco i sucho. Przeżyją tu tylko sukulenty i trawy, i to pod warunkiem, że dostaną bardzo dużo światła. Sadź je w chłodniejszej części terrarium, z dala od lampy grzewczej, i podlewaj rzadko, bezpośrednio do podłoża.
Agamy i żółwie często zjadają lub rozkopują rośliny, dlatego w ich terrariach wiele osób stawia na rośliny sztuczne. Dobrze wyglądają np. sztuczny kaktus Atacama HOBBY, agawa REPTI PLANET czy trawa Spartina REPTI PLANET. Żywe chwasty dla roślinożerców najlepiej podawać jako pokarm, a nie sadzić. Więcej o urządzaniu terrarium pustynnego piszemy w poradniku Terrarium dla agamy brodatej.
Rośliny do terrarium tropikalnego
W wilgotnym, ciepłym terrarium dla gekona orzęsionego, kameleona czy żab żywe rośliny rosną najlepiej. Wybieraj gatunki, które lubią wilgoć i półcień, a w wysokich terrariach sadź rośliny na kilku poziomach:
- Na dnie: paprocie, maranty, pilea, hipoestes.
- Na ścianie tła: bromelie i tillandsie przymocowane do korzenia lub tła, mech.
- W górnej części: pnącza i rośliny o mocnych liściach, po których zwierzę może chodzić, np. dracena czy sansewieria.
Kameleony piją krople wody z liści, dlatego w ich terrarium rośliny są szczególnie ważne. Gekony orzęsione chętnie odpoczywają na szerokich liściach. Szczegóły znajdziesz w poradnikach Kameleon jemeński i Hodowla gekona orzęsionego.
Tła i podłoża dla roślin
- Podłoże: Earth Mix ARCADIA albo Jungle Bio HABISTAT na warstwie drenażu.
- Tła do sadzenia roślin: tło kokosowe REPTI PLANET, Hygrolon, na którym rośliny i mchy rosną bez ziemi, albo xaxim.
- Mech: Sphagnum Moss HOBBY przy korzeniach roślin i w zakamarkach. O zakładaniu ściany z mchu piszemy w poradniku Żywy mech w terrarium.
Tillandsie – rośliny bez ziemi
Tillandsie, nazywane też oplątwami, to bromelie, które nie potrzebują ziemi. Wodę i składniki odżywcze pobierają liśćmi. Można je przymocować do korzenia, gałęzi czy tła, położyć na kamieniu albo zawiesić. To idealne rośliny do terrariów, w których trudno coś posadzić.
- Podlewanie: zraszaj 2–3 razy w tygodniu albo raz w tygodniu zanurz roślinę w wodzie na ok. 20–30 minut.
- Osuszanie: po kąpieli strząśnij wodę i połóż roślinę główką w dół. Tillandsia powinna wyschnąć w ciągu kilku godzin – woda stojąca w środku rozety powoduje gnicie.
- Światło: jasne, rozproszone. Gatunki o srebrzystych liściach znoszą więcej słońca i suchsze powietrze.
- Mocowanie: drut ogrodniczy w powłoce lub klej do roślin. Unikaj drutu miedzianego – miedź szkodzi tillandsiom.
W naszym sklepie znajdziesz m.in. Tillandsia argentea, Tillandsia caput-medusae, Tillandsia bulbosa, Tillandsia ionantha, Tillandsia ionantha ‘Scaposa’ i Tillandsia juncifolia. Wszystkie żywe rośliny są w dziale Rośliny żywe.
Światło i woda dla roślin w terrarium
Najczęstszy powód, dla którego rośliny w terrarium marnieją, to za mało światła. Świetlówka UVB i żarówka grzewcza zwykle nie wystarczą. Żywe rośliny potrzebują lampy LED o widmie dla roślin, włączanej na ok. 12 godzin dziennie, np. SKYLIGHT MID 2V do wysokich terrariów, SKYLIGHT MID 2H do niższych terrariów albo SKYLIGHT TINY 2V do małych zbiorników. Dobór lampy opisujemy w poradniku Oświetlenie LED dla roślin w terrarium.
Rośliny tropikalne potrzebują też regularnej wody. W terrariach z dużą liczbą roślin wygodny jest automatyczny system zraszający, np. Easy Rain Mini HOBBY. Więcej w poradnikach System zraszający do terrarium i Wilgotność w terrarium.
Rośliny sztuczne – kiedy są lepszym wyborem?
- W gorącym, suchym terrarium, gdzie żywe rośliny nie przeżyją.
- W terrarium kwarantannowym i u chorych zwierząt – łatwo je wyjąć i zdezynfekować.
- Gdy nie ma miejsca na lampę dla roślin.
- Dla początkujących, którzy chcą najpierw opanować hodowlę zwierzęcia.
Wybieraj rośliny przeznaczone do terrariów – są wykonane z bezpiecznych materiałów i nie blakną od lampy. Do terrariów tropikalnych pasują np. Malaysian Fern ZOO MED, Borneo Star ZOO MED czy paproć REPTI PLANET. Pełny wybór jest w dziale Rośliny sztuczne.
Rośliny sztuczne myj co kilka tygodni w ciepłej wodzie z odrobiną łagodnego detergentu i dokładnie płucz. Agamy, legwany i żółwie potrafią odgryzać fragmenty plastiku – obserwuj je i usuń roślinę, jeśli zwierzę zaczyna ją jeść.
Jak posadzić rośliny w terrarium?
- 1. Kwarantanna. Roślinę opłucz, usuń starą ziemię z korzeni i przesadź do czystego podłoża. Odczekaj miesiąc, obserwując, czy nie ma szkodników.
- 2. Drenaż. W terrarium tropikalnym na dnie ułóż warstwę drenażu i oddziel ją włókniną od podłoża.
- 3. Podłoże. Wysyp warstwę podłoża dla roślin o grubości co najmniej kilku centymetrów.
- 4. Sadzenie. Duże rośliny sadź z tyłu i po bokach, mniejsze z przodu. Zostaw zwierzęciu wolne miejsce do wygrzewania i chodzenia.
- 5. Doniczki. W terrariach z kopiącymi zwierzętami możesz zostawić rośliny w doniczkach zakopanych w podłożu – łatwiej je wymienić.
- 6. Aklimatyzacja. Przez pierwsze tygodnie część liści może żółknąć. To normalne – roślina przyzwyczaja się do nowego światła.
Dobór podłoża dla roślin opisujemy w poradniku Podłoże do terrarium – jakie wybrać?
Najczęstsze błędy
- Roślina prosto z marketu. Środki ochrony roślin mogą zaszkodzić zwierzęciu.
- Pothos u żółwia. Rośliny ze szczawianami nie nadają się dla roślinożerców.
- Za mało światła. Bez lampy dla roślin większość gatunków marnieje w kilka tygodni.
- Sukulenty pod lampą grzewczą. Nawet kaktus się poparzy, jeśli stoi tuż pod żarówką.
- Przelewanie. Stojąca woda w podłożu powoduje gnicie korzeni i pleśń.
- Tillandsia, która nie wysycha. Woda w rozecie to najczęstsza przyczyna gnicia tych roślin.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie rośliny do terrarium są bezpieczne?
Do terrariów tropikalnych bezpieczne są m.in. bromelie, tillandsie, paprocie, sansewieria, zielistka, maranta i pilea. Do pustynnych – sukulenty takie jak haworsja, gasteria, rojnik i aloes oraz trawy. Roślinożercom podawaj tylko rośliny jadalne, np. mniszek, koniczynę, hibiskus czy opuncję bez kolców.
Jakie rośliny są trujące dla gadów?
Do najczęściej wymienianych należą difenbachia, oleander, bluszcz pospolity, wilczomlecze z gwiazdą betlejemską, azalie, konwalia, naparstnica, cis i ostrokrzew. Rośliny ze szczawianami, jak pothos czy filodendron, nie nadają się dla roślinożerców.
Czy pothos jest bezpieczny w terrarium?
W terrariach gatunków owadożernych, które nie gryzą roślin, hodowcy często go stosują. Pothos zawiera jednak szczawiany, dlatego nie sadź go w terrariach żółwi, agam i legwanów.
Rośliny żywe czy sztuczne – co lepsze?
Żywe poprawiają wilgotność i wygląd, ale potrzebują światła i pielęgnacji. Sztuczne są bezobsługowe i sprawdzają się w terrariach pustynnych, kwarantannowych i u początkujących. Często najlepiej połączyć oba rodzaje.
Jakie rośliny do terrarium dla gekona lamparciego?
Gekon lamparci żyje w suchym terrarium, więc nadają się sukulenty, np. haworsja i gasteria, posadzone w chłodniejszej części, z dala od lampy. Wiele osób wybiera rośliny sztuczne, bo nie wymagają mocnego światła.
Jak dbać o tillandsie w terrarium?
Zraszaj je 2–3 razy w tygodniu albo raz w tygodniu zanurzaj w wodzie na 20–30 minut. Potem strząśnij wodę i pozwól roślinie wyschnąć w ciągu kilku godzin. Zapewnij jasne, rozproszone światło.
Czy rośliny w terrarium potrzebują specjalnej lampy?
Tak, żywe rośliny potrzebują mocnego światła o widmie dla roślin. Świetlówka UVB i żarówka grzewcza zwykle nie wystarczą. Najlepiej sprawdzają się lampy LED dla roślin, włączane na ok. 12 godzin dziennie.
Czy można sadzić rośliny ze sklepu ogrodniczego?
Tak, ale po kwarantannie. Opłucz liście i korzenie, przesadź roślinę do czystej, nienawożonej ziemi i odczekaj co najmniej miesiąc, zanim wstawisz ją do terrarium.
Podsumowanie
Rośliny w terrarium to nie tylko ozdoba. Dają zwierzęciu kryjówki i cień, a żywe poprawiają mikroklimat. Dobieraj je do typu terrarium i do zwierzęcia: roślinożercy dostają tylko gatunki jadalne, owadożercy – rośliny bezpieczne i odporne. Zapewnij żywym roślinom lampę LED i umiarkowaną wodę, a nowe rośliny zawsze poddaj kwarantannie. Na start polecamy tillandsie, które rosną bez ziemi.
Rośliny i akcesoria do ich uprawy znajdziesz w działach Rośliny żywe, Rośliny sztuczne, Oświetlenie LED SKYLIGHT i Torf, ziemia, substraty. O roślinożernych żółwiach piszemy w poradniku Żółw stepowy – hodowla, terrarium i żywienie.





