Ptasznik kędzierzawy, znany też jako „curly hair”, to jeden z najspokojniejszych i najbardziej wyrozumiałych ptaszników. Jest odporny, ma duży apetyt, a jego długie, lekko skręcone włoski ze złotym połyskiem nadają mu wyjątkowy wygląd. Dlatego bardzo często jest pierwszym ptasznikiem w kolekcji. Wyjaśniamy, jak go hodować, i przypominamy o dokumentach, bez których nie wolno go trzymać.

Ptasznik kędzierzawy – podstawowe informacje

Cecha Ptasznik kędzierzawy
Nazwa łacińska Tliltocatl albopilosus (dawniej Brachypelma albopilosum)
Pochodzenie Ameryka Środkowa – Honduras, Nikaragua, Kostaryka
Wielkość rozpiętość odnóży dorosłej samicy ok. 13–16 cm
Długość życia samice ok. 20 lat i dłużej, samce kilka lat
Tryb życia naziemny, młode chętnie kopią nory
Temperatura ok. 21–26°C
Wilgotność umiarkowana – wilgotne podłoże na dole
Charakter spokojny, przy stresie zrzuca włoski parzące

W 2020 roku część gatunków z rodzaju Brachypelma przeniesiono do nowego rodzaju Tliltocatl. Dlatego ten sam ptasznik bywa sprzedawany pod obiema nazwami. W hodowlach spotkasz też dwie formy: hondurańską i nikaraguańską – ta druga ma zwykle bardziej skręcone, wyraźnie kędzierzawe włoski.

Terrarium dla ptasznika kędzierzawego

To ptasznik naziemny, więc liczy się powierzchnia dna, a nie wysokość. Przyjmij, że długość i szerokość terrarium to ok. 3–4 rozpiętości odnóży pająka, a wysokość nie powinna pozwalać na upadek z dużej wysokości. Ptasznik naziemny, który spadnie ze ściany terrarium, może rozerwać odwłok.

Etap Rozpiętość odnóży Przykładowy pojemnik
Młode (L1–L5) do ok. 2 cm mały pojemnik z wentylacją, np. faunabox 19 × 12,5 cm
Podrostek 3–7 cm terrarium 20 × 20 × 20 cm lub faunabox 27 × 18,8 cm
Dorosły od ok. 8 cm terrarium 30 × 30 × 30 cm lub większe

Terrarium musi być szczelnie zamknięte i mieć wentylację – najlepiej po dwóch stronach, żeby powietrze przepływało. Dorosłe terrarium wypełnij podłożem tak, żeby od jego powierzchni do pokrywy zostało nie więcej niż ok. 1,5 rozpiętości odnóży. Gotowe zbiorniki znajdziesz w dziale Terrarium dla ptasznika.

Podłoże i kryjówka

Ptasznik kędzierzawy lubi kopać, szczególnie gdy jest młody. Podłoże powinno mieć 8–15 cm głębokości i trzymać kształt nory. Dobrze sprawdzają się:

Dolne warstwy podłoża utrzymuj lekko wilgotne, a wierzch – suchy. Wystarczy co jakiś czas wlać trochę wody w jeden róg terrarium. Jako kryjówkę połóż pół tuby z korka lub kawałek kory wkopany w podłoże – pająk sam dokopie się pod nią i urządzi norę.

Temperatura, wilgotność i woda

Ptasznik kędzierzawy dobrze czuje się w temperaturze ok. 21–26°C – w ogrzewanym mieszkaniu zwykle nie trzeba go dogrzewać. Jeśli w pokoju jest chłodniej, przyklej małą matę grzewczą na boczną ściankę terrarium, nigdy pod dno – pająk ucieka przed ciepłem w głąb podłoża. Matę podłącz do termostatu. Ptasznik nie potrzebuje lampy grzewczej ani UVB.

Podrośniętym i dorosłym ptasznikom zawsze zostawiaj płytką miseczkę z wodą – pająki piją z niej regularnie. Woda nie może być głęboka. Młodym zamiast miski wystarczy co kilka dni zwilżyć róg terrarium. Zbyt mokre, nieprzewietrzane terrarium to ryzyko pleśni i roztoczy, dlatego wentylacja jest ważniejsza niż wysoka wilgotność.

Karmienie

Wiek Pokarm Jak często
Młode małe świerszcze, karaczany lub kawałki większych owadów 2 razy w tygodniu
Podrostki świerszcze, karaczany, szarańcza co 5–7 dni
Dorosłe duże świerszcze, karaczany, szarańcza co 1–2 tygodnie

Ofiara powinna być mniej więcej tej wielkości co odwłok pająka. Jeśli odwłok jest wyraźnie szerszy niż głowotułów, karm rzadziej. Niezjedzone owady usuń po dobie – żywy świerszcz może pogryźć pająka, szczególnie w czasie wylinki. Owady najwygodniej podawać długą pęsetą. Porównanie owadów karmowych znajdziesz w poradniku Owady karmowe – porównanie.

Wylinka – jak ją rozpoznać i co robić?

Przed wylinką ptasznik przestaje jeść, mniej się rusza, często zamyka się w norze. U pająków z łysym miejscem na odwłoku skóra w tym miejscu wyraźnie ciemnieje. Pająk zrzuca skórę zwykle leżąc na grzbiecie – to normalne, nie przewracaj go i nie dotykaj.

  • w czasie wylinki nie podawaj żywego pokarmu i usuń z terrarium owady,
  • po wylince odczekaj z karmieniem ok. tydzień u dorosłych i kilka dni u młodych – aż kły zrobią się czarne i twarde,
  • wylinkę możesz wyjąć z terrarium – po niej najłatwiej określić płeć pająka.

Więcej praktycznych porad znajdziesz w poradnikach Pytania początkujących hodowców ptaszników i Co jest potrzebne do hodowli ptaszników?

Włoski parzące i branie do ręki

Ptasznik kędzierzawy jest spokojny i rzadko atakuje, ale – jak inne ptaszniki z Ameryk – w stresie wyczesuje z odwłoka włoski parzące. Wywołują swędzenie i zaczerwienienie skóry, a w oczach i drogach oddechowych mogą być groźne. Dlatego nie bierz ptasznika do ręki bez potrzeby, a przy sprzątaniu terrarium nie pochylaj nad nim twarzy i po pracy umyj ręce. Upadek z wysokości kilkudziesięciu centymetrów może pająka zabić. Do przeniesienia ptasznika użyj pojemnika, do którego go delikatnie nakierujesz.

Dokumenty – CITES i rejestracja

Ptaszniki z rodzaju Tliltocatl, podobnie jak Brachypelma, są objęte konwencją CITES (załącznik II), a w Unii Europejskiej – załącznikiem B. Oznacza to, że ptasznik kędzierzawy musi mieć dokument potwierdzający legalne pochodzenie, a posiadacz może mieć obowiązek zgłoszenia go do rejestru prowadzonego przez starostę. Szczegóły opisujemy w poradnikach:

Kupując młode, poproś hodowcę o dokumenty od razu. Ptasznik bez nich to kłopot przy rejestracji i późniejszej sprzedaży młodych.

Najczęstsze błędy

  • wysokie terrarium dla ptasznika naziemnego – ryzyko upadku,
  • zbyt płytkie podłoże, w którym pająk nie może kopać,
  • mokre, nieprzewietrzane terrarium,
  • brak miseczki z wodą u dorosłego pająka,
  • żywe owady zostawione w terrarium w czasie wylinki,
  • przewracanie pająka leżącego na grzbiecie – to zwykle wylinka, a nie śmierć,
  • zakup bez dokumentów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Tliltocatl albopilosus to dobry ptasznik na początek?

Tak. Jest spokojny, odporny, ma duży apetyt i dobrze znosi temperaturę pokojową. Rośnie jednak powoli, a samice żyją nawet ponad 20 lat.

Czym różni się Tliltocatl albopilosus od Brachypelma albopilosum?

To ten sam gatunek. Starsza nazwa Brachypelma albopilosum wciąż jest często używana w sklepach i ogłoszeniach.

Jak często karmić ptasznika kędzierzawego?

Młode 2 razy w tygodniu, podrostki co 5–7 dni, a dorosłe co 1–2 tygodnie. Przed wylinką ptasznik zwykle przestaje jeść – to normalne.

Czy ptasznik kędzierzawy jest jadowity?

Jak każdy ptasznik ma jad, ale jego ugryzienie jest dla zdrowego człowieka porównywalne z użądleniem osy. Częstszym problemem są włoski parzące, które podrażniają skórę i oczy.

Czy ptasznik kędzierzawy wymaga dokumentów?

Tak. Rodzaj Tliltocatl jest objęty CITES i w UE znajduje się w załączniku B. Ptasznik musi mieć dokument legalnego pochodzenia.

Podsumowanie

Ptasznik kędzierzawy to jeden z najlepszych ptaszników na początek: spokojny, odporny i efektowny. Potrzebuje niewysokiego terrarium z głębokim podłożem, kryjówki, miseczki z wodą i karmienia co 1–2 tygodnie. Pamiętaj tylko o dokumentach i ostrożności przy włoskach parzących.

Terraria, podłoża i akcesoria znajdziesz w działach Terrarium dla ptasznika, Torf, ziemia, substraty i Kryjówki. Jeśli szukasz innego gatunku, zajrzyj do poradników Brachypelma hamorii i Ptaszniki nadrzewne.

Zdjęcie w nagłówku: DigitalLem0n, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0 (kadr).