Twój ptasznik z rodzaju Brachypelma lub Tliltocatl doczekał się młodych i chcesz je sprzedać albo oddać? Każdy pająk musi wtedy trafić do nowego właściciela z dokumentem potwierdzającym legalne pochodzenie. Dla młodych z własnej hodowli takim dokumentem jest zaświadczenie o urodzeniu w niewoli, które wydaje powiatowy lekarz weterynarii. W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, jak je uzyskać i jak przekazywać je kupującym.
Czym jest zaświadczenie o urodzeniu w niewoli?
To urzędowy dokument, który potwierdza, że pająki urodziły się w hodowli, a nie zostały odłowione z natury. Wszystkie gatunki z rodzajów Brachypelma i Tliltocatl są objęte konwencją CITES. W Unii Europejskiej znajdują się w załączniku B rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97. Dlatego każdy, kto je posiada, sprzedaje lub oddaje, musi mieć dokumenty potwierdzające ich legalne pochodzenie.
Zaświadczenie wydaje powiatowy lekarz weterynarii na podstawie ustawy o ochronie przyrody (art. 61 ust. 4 pkt 2) oraz art. 54 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006. Te same zasady dotyczą też innych zwierząt z załącznika B urodzonych w hodowli.
W 2020 roku część dawnych Brachypelm przeniesiono do rodzaju Tliltocatl, np. ptasznika kędzierzawego (Tliltocatl albopilosus, dawniej Brachypelma albopilosum). Zmiana nazwy nie zmieniła ich ochrony – te gatunki nadal wymagają dokumentów.
Kiedy potrzebne jest zaświadczenie?
Zaświadczenie jest potrzebne, gdy chcesz sprzedać, oddać lub wymienić młode z własnej hodowli. Nie ma znaczenia, czy prowadzisz dużą hodowlę, czy Twoja samica złożyła kokon pierwszy raz. Przepisy nakładają na osobę, która przekazuje zwierzę z listy CITES, obowiązek przekazania nabywcy dokumentów potwierdzających jego legalne pochodzenie. Sprzedaż bez dokumentów jest wykroczeniem, za które grozi kara aresztu albo grzywny.
Jeśli zatrzymujesz młode dla siebie, zaświadczenie też się przyda – w razie kontroli udowodnisz nim, skąd pochodzą Twoje pająki.
Jak uzyskać zaświadczenie – krok po kroku
- Prowadź dokumentację hodowlaną. Zbieraj dokumenty legalnego pochodzenia samicy i samca, np. zaświadczenia o urodzeniu w niewoli lub faktury z danymi sprzedawcy. Zapisuj datę kopulacji, złożenia kokonu i wyklucia młodych oraz ich liczbę. Rób zdjęcia samicy z kokonem i młodych.
- Skontaktuj się z inspektoratem. Zadzwoń do powiatowego inspektoratu weterynarii właściwego dla miejsca hodowli i zapytaj, kto zajmuje się sprawami CITES. Wiele inspektoratów udostępnia na swojej stronie gotowy wniosek o wydanie zaświadczenia o urodzeniu w niewoli. Zapytaj też, czy hodowlę trzeba wcześniej zgłosić – w części inspektoratów jest to warunek wydania zaświadczenia.
- Wypełnij wniosek. Podaj swoje dane, adres hodowli, łacińską i polską nazwę gatunku, liczbę młodych i datę ich wyklucia. Opisz pochodzenie rodziców i dołącz kopie ich dokumentów.
- Wnieś opłatę skarbową. Za wydanie zaświadczenia płacisz obecnie 17 zł. Opłatę wnosi się zwykle na konto urzędu miasta lub gminy właściwego dla siedziby inspektoratu – numer konta znajdziesz na stronie inspektoratu. Do wniosku dołącz potwierdzenie wpłaty.
- Przygotuj się na kontrolę. Lekarz weterynarii ma prawo obejrzeć hodowlę, policzyć młode i sprawdzić dokumentację. Jeśli wszystko się zgadza, wydaje zaświadczenie.
- Odbierz zaświadczenie. Sprawdź, czy zgadza się gatunek, liczba pająków i data urodzenia. Oryginał przechowuj w bezpiecznym miejscu.
Co powinien zawierać wniosek?
Jeśli Twój inspektorat nie ma własnego formularza, możesz napisać wniosek samodzielnie. Powinien zawierać:
| Element wniosku | Przykład |
|---|---|
| Adresat | Powiatowy Lekarz Weterynarii w [miejscowość] |
| Dane wnioskodawcy | imię i nazwisko, adres, telefon |
| Treść prośby | „Proszę o wydanie zaświadczenia o urodzeniu w niewoli dla…” |
| Gatunek | Tliltocatl albopilosus (ptasznik kędzierzawy) |
| Liczba zwierząt | np. 150 szt. |
| Data i miejsce urodzenia | data wyklucia młodych, adres hodowli |
| Pochodzenie rodziców | dane samicy i samca oraz numery ich dokumentów |
| Załączniki | kopie dokumentów rodziców, dowód wpłaty opłaty skarbowej |
| Podpis i data | – |
Jak przekazywać zaświadczenia przy sprzedaży?
Każdy pająk powinien trafić do nowego właściciela z zaświadczeniem albo jego kopią poświadczoną za zgodność z oryginałem. Praktyka inspektoratów bywa różna: jedne wydają jedno zaświadczenie na cały miot, inne – kilka egzemplarzy. Zapytaj o to przy składaniu wniosku.
Jeśli masz jedno zaświadczenie na cały miot, dobrze sprawdza się taki sposób:
- zrób kopie zaświadczenia i ponumeruj je kolejno, np. od 1 do 150,
- na każdej kopii umieść dopisek „za zgodność z oryginałem”, datę i swój podpis,
- przy sprzedaży dopisz na kopii dane kupującego, liczbę sprzedanych pająków i datę,
- prowadź listę, komu przekazałeś kopię o jakim numerze.
Dzięki temu łatwo odtworzysz drogę każdego pająka – od inspektoratu, przez Twoją hodowlę, do kolejnego właściciela. Taka lista to też najlepsza ochrona w razie kontroli, np. gdyby ktoś podrobił dokument na inny gatunek. Pamiętaj, że przerabianie dokumentów urzędowych jest przestępstwem.
Kupujący, który sprzedaje pająka dalej, postępuje tak samo: przekazuje otrzymany dokument i dopisuje dane nowego właściciela oraz datę.
Co, jeśli masz ptasznika bez dokumentów?
Bez dokumentów rodziców nie uzyskasz zaświadczenia dla młodych, dlatego na samicę do rozmnażania kupuj tylko pająka z dokumentem. Jeśli już masz Brachypelmę bez papierów, przeczytaj poradnik Co zrobić, gdy mamy ptasznika z gatunku Brachypelma bez dokumentów? Ogólne zasady legalnego posiadania opisujemy w poradniku Jakie warunki trzeba spełnić, aby legalnie posiadać ptasznika z gatunku Brachypelma?
Jak doprowadzić do kopulacji, opiekować się kokonem i odchować młode, piszemy w poradniku Jak rozmnożyć ptasznika? Młode do czasu sprzedaży najwygodniej trzymać w małych, przewiewnych pojemnikach, np. Faunabox BRAPLAST – więcej znajdziesz w kategorii Faunaria.
Najczęściej zadawane pytania
Kto wydaje zaświadczenie o urodzeniu w niewoli?
Powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla miejsca, w którym prowadzisz hodowlę.
Ile kosztuje zaświadczenie o urodzeniu w niewoli?
Opłata skarbowa za wydanie zaświadczenia wynosi obecnie 17 zł.
Czy ptasznika trzeba rejestrować w starostwie?
Nie. Obowiązek rejestracji w starostwie dotyczy kręgowców z załączników A i B, np. żółwi, węży czy kameleonów. Ptaszniki nie podlegają rejestracji, ale muszą mieć dokument potwierdzający legalne pochodzenie.
Czy zaświadczenie jest potrzebne dla każdego ptasznika?
Nie. Wśród popularnych w hodowlach ptaszników przepisy CITES obejmują przede wszystkim rodzaje Brachypelma i Tliltocatl. Status innego gatunku warto sprawdzić przed zakupem lub sprzedażą.
Czy mogę sprzedać młode bez zaświadczenia, jeśli rodzice mają dokumenty?
Nie. Młode muszą mieć własny dokument pochodzenia. Dokumenty rodziców są potrzebne do uzyskania zaświadczenia, ale go nie zastępują.
Podsumowanie
Zaświadczenie o urodzeniu w niewoli to podstawowy dokument dla każdego, kto rozmnaża Brachypelmy lub Tliltocatle. Uzyskasz je u powiatowego lekarza weterynarii po złożeniu wniosku, wniesieniu opłaty skarbowej i ewentualnej kontroli hodowli. Kluczem jest porządna dokumentacja: dokumenty rodziców, daty i zdjęcia.
Przepisy i praktyka inspektoratów mogą się różnić, dlatego szczegóły potwierdź w swoim powiatowym inspektoracie weterynarii. Ten poradnik nie jest poradą prawną. Więcej o hodowli ptaszników przeczytasz w poradniku Pytania początkujących hodowców ptaszników.
