Pytania początkujących hodowców ptaszników

Zaczynasz przygodę z ptasznikami? Zebraliśmy odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają początkujący hodowcy: jaki gatunek wybrać na start, co kupić, czym i jak często karmić pająka, co zrobić, gdy nie je, i jak przygotować się do wylinki.

Jaki ptasznik na początek?

Na pierwszego ptasznika wybierz gatunek naziemny, spokojny, odporny na błędy i niezbyt szybki. Takie są m.in. ptaszniki z rodzajów Brachypelma i Tliltocatl. W 2020 roku część dawnych Brachypelm przeniesiono do nowego rodzaju Tliltocatl, dlatego w ofertach spotkasz obie nazwy.

Najtańsze i najbardziej wybaczające błędy są zwykle T. albopilosus i T. vagans. Łatwiej też zacząć od podrośniętego pająka, ok. L4–L6 (litera L i liczba oznaczają liczbę przebytych wylinek). Taki ptasznik lepiej znosi błędy i zjada typowe owady karmowe, np. małe świerszcze.

Na początek nie wybieraj ptaszników ze Starego Świata, czyli z Afryki i Azji, np. z rodzajów Poecilotheria czy Pterinochilus. Są bardzo szybkie, obronne i mają silniejszy jad. Gdzie szukać pewnego sprzedawcy, piszemy w poradniku Gdzie kupić zwierzę do terrarium?

Czy ptasznik jest niebezpieczny?

Gatunki polecane na start mają słaby jad. U zdrowego człowieka ukąszenie zwykle przypomina użądlenie pszczoły, choć u osób uczulonych reakcja może być silniejsza. Częstszym problemem są włoski parzące. Zaniepokojone ptaszniki z obu Ameryk strząsają je tylnymi nogami z odwłoka. Na skórze wywołują swędzenie i wysypkę, a w oku – poważne podrażnienie.

Dlatego nie pochylaj twarzy nad otwartym terrarium, do prac w środku używaj pęsety, a po wszystkim umyj ręce. Jeśli włoski dostaną się do oka, nie trzyj go i skontaktuj się z lekarzem.

Czy do ptasznika potrzebne są dokumenty?

Wszystkie gatunki z rodzajów Brachypelma i Tliltocatl są chronione konwencją CITES – w Unii Europejskiej znajdują się w załączniku B. Kupując takiego pająka, poproś sprzedawcę o dokument potwierdzający jego legalne pochodzenie. Szczegóły opisujemy w poradnikach:

• Jakie warunki trzeba spełnić, aby legalnie posiadać ptasznika z gatunku Brachypelma?
• Jak wyrobić zaświadczenie o urodzeniu w niewoli na Brachypelmy w Inspektoracie Weterynarii?
• Co zrobić, gdy mamy ptasznika z gatunku Brachypelma bez dokumentów?

Co kupić na start?

Oto podstawowe wyposażenie dla ptasznika naziemnego:

Więcej o wyposażeniu przeczytasz w poradniku Co jest potrzebne do hodowli ptaszników?

Jakie terrarium dla ptasznika?

Dla ptasznika naziemnego liczy się powierzchnia dna, a nie wysokość. Dno powinno mieć ok. 3 razy więcej niż rozpiętość nóg pająka. Od podłoża do pokrywy nie powinno być więcej niż ok. 1,5 rozpiętości nóg, bo upadek z wysokości może rozerwać pająkowi odwłok. Dla dorosłego ptasznika naziemnego średniej wielkości sprawdzi się np. Terrarium Fix & Easy 45 × 45 × 32 cm HOBBY, a dla mniejszego 30 × 30 × 32 cm. Zbyt wysokie terrarium możesz „obniżyć”, dosypując więcej podłoża.

Gatunki nadrzewne potrzebują wyższego terrarium z korą lub gałęzią do wspinania. Każde terrarium musi mieć dobrą wentylację i szczelne zamknięcie – ptaszniki potrafią przecisnąć się przez wąską szczelinę i podnieść lekką pokrywę.

Czy małego ptasznika można od razu dać do terrarium docelowego?

Nie. Mały ptasznik, np. L1, może uciec przez szpary w dużym terrarium i trudniej mu znaleźć pokarm. Zakopie się, a Ty nie będziesz wiedzieć, czy żyje i czy zjadł. Młode trzymaj w małych, przewiewnych pojemnikach, np. Faunabox BRAPLAST lub Faunarium MINI EXO TERRA. Co kilka wylinek przenoś pająka do większego pojemnika. Do terrarium docelowego może trafić, gdy ma ok. 5–6 cm rozpiętości nóg.

Jakie warunki zapewnić ptasznikowi?

Warunki zależą od gatunku, ale ptaszniki polecane na start są mało wymagające:

• Temperatura. Większość z nich dobrze czuje się w 21–26°C, więc zwykle wystarcza temperatura pokojowa. W chłodnym pomieszczeniu przyklej matę grzewczą do bocznej ściany terrarium, a nie pod dno – pająk, który ucieka przed ciepłem w głąb podłoża, mógłby się przegrzać. Matę sterowaną regulatorem lub termostatem przyklej tylko na części ściany, żeby pająk mógł wybrać cieplejsze lub chłodniejsze miejsce. Nie stawiaj terrarium przy kaloryferze ani w pełnym słońcu.
• Wilgotność. Gatunkom z rodzajów Brachypelma, Tliltocatl i Grammostola wystarcza suche podłoże i miseczka z wodą. Młodym warto co jakiś czas zwilżyć część podłoża. Gatunki tropikalne potrzebują wilgotniejszego podłoża, ale zawsze z dobrą wentylacją – w zastałym, wilgotnym powietrzu rozwija się pleśń. Warunki sprawdzisz termometrem z higrometrem.
• Podłoże. Użyj włókna kokosowego, torfu lub gotowej mieszanki, np. Spider Bedding HabiStat, warstwą kilku–kilkunastu centymetrów. Więcej propozycji znajdziesz w kategorii Podłoża.
• Kryjówka i woda. Połóż w terrarium kawałek kory lub tubę z dębu korkowego i płytką miseczkę z wodą.

Czym i jak często karmić ptasznika?

Ptaszniki jedzą żywe owady. Najczęściej podaje się świerszcze, karaczany, drewnojady i mączniki. Owad nie powinien być większy od odwłoka pająka. Maluchom możesz podawać ubite kawałki większych owadów. Owady karmowe warto przed podaniem dobrze odżywić, np. pokarmem SuperLoad REPASHY. Nie łap owadów na dworze – mogą mieć pasożyty lub resztki oprysków.

Niezjedzony owad usuń po ok. 24 godzinach. Świerszcz zostawiony na dłużej może pogryźć pająka, zwłaszcza w czasie wylinki.

Ptasznik nie je – co robić?

Najczęściej nic złego się nie dzieje. Ptaszniki jedzą rzadko i potrafią długo pościć. Najczęstsze przyczyny braku apetytu to:

• zbliżająca się wylinka – dorosłe ptaszniki potrafią nie jeść przed nią kilka tygodni, a nawet miesięcy,
• świeża wylinka – przez kilka dni po niej pająk nie może jeść, bo ma miękkie kły,
• nowe otoczenie – po zakupie i przeprowadzce pająk często przez jakiś czas odmawia jedzenia,
• najedzenie – pająk z dużym, pełnym odwłokiem może po prostu nie być głodny,
• zbyt niska temperatura.

Usuń niezjedzony owad i spróbuj ponownie za kilka dni lub tydzień. Pilnuj, żeby w terrarium zawsze była woda. Niepokoić powinien Cię dopiero wyraźnie kurczący się i pomarszczony odwłok – to może oznaczać odwodnienie. Wtedy zadbaj o wodę i zwilż część podłoża.

Jak wygląda wylinka ptasznika?

Ptasznik rośnie, zrzucając stary pancerz. Młode linieją co kilka tygodni, dorosłe samice zwykle raz w roku lub rzadziej. Przed wylinką pająk przestaje jeść, mniej się rusza, a łysa plama na odwłoku ciemnieje. Często przędzie też matę z pajęczyny.

Liniejący ptasznik leży na grzbiecie z nogami do góry – to nie znaczy, że zdechł. Nie dotykaj go, nie przenoś i nie zostawiaj w terrarium żywych owadów. Po wylince poczekaj z karmieniem, aż stwardnieją kły: u małych pająków ok. tygodnia, a u dużych 10–14 dni. Ze zrzuconej skóry (wylinki) doświadczony hodowca może odczytać płeć pająka – więcej o tym piszemy w poradniku Jak rozmnożyć ptasznika?

Czy ptasznika można brać na rękę?

Nie jest to zalecane. Ptasznik nie potrzebuje kontaktu z człowiekiem, a branie na rękę jest dla niego stresem. Spłoszony pająk może uciec, ukąsić lub strząsnąć włoski parzące. Najgroźniejszy jest jednak upadek – nawet z niewielkiej wysokości może skończyć się rozerwaniem odwłoka. Pająka przenoś, delikatnie zaganiając go do pojemnika.

Ile żyje ptasznik?

Samice gatunków polecanych na start żyją zwykle 15–25 lat, a niektóre nawet dłużej. Samce żyją znacznie krócej – zwykle kilka lat. Po ostatniej wylince, gdy stają się dojrzałe, przeżywają najczęściej rok–półtora. Dlatego na pierwszego pająka warto wybrać samicę albo młodego pająka o nieznanej płci.

Podsumowanie

Hodowla ptaszników nie jest trudna, jeśli zaczniesz od odpornego, spokojnego gatunku i podrośniętego pająka. Najważniejsze to odpowiedni pojemnik, suche lub lekko wilgotne podłoże, miseczka z wodą, rzadkie karmienie i spokój w czasie wylinki.

Brak apetytu rzadko jest powodem do niepokoju – zwykle wystarczy cierpliwość. Wszystko, czego potrzebujesz do hodowli ptasznika, znajdziesz w dziale Wyposażenie terrarium.