Gekon gargulec (Rhacodactylus auriculatus) – hodowla i terrarium

Gekon gargulec (Rhacodactylus auriculatus) to krępy gekon z Nowej Kaledonii, nazwany tak od guzków na głowie, które przypominają rogi kamiennych maszkaronów. Wymaga podobnych warunków jak popularny gekon orzęsiony: nie potrzebuje wysokich temperatur, je gotowe karmy owocowe i dobrze czuje się w temperaturze pokojowej. Ma jednak swój charakter i kilka cech, które warto znać przed zakupem.

Wygląd i występowanie

Gargulec występuje tylko na południu Grande Terre, głównej wyspy Nowej Kaledonii. Żyje w wilgotnych lasach i zaroślach, gdzie wspina się po krzewach i niskich drzewach, a nocą schodzi też na ziemię. Jest aktywny o zmierzchu i w nocy.

Dorosły gekon ma 18–23 cm długości razem z ogonem i waży 60–70 g. Ma dużą, trójkątną głowę z wyraźnymi guzkami za oczami – stąd łacińska nazwa auriculatus, czyli „uszaty”. Skóra jest szorstka, pokryta drobnymi guzkami. Podstawowe ubarwienie to szarość, beż i brąz, ale hodowcy wyprowadzili wiele odmian:

• prążkowane (stripe) – z podłużnymi pasami wzdłuż ciała,
• plamiste (blotched) – z nieregularnymi plamami,
• czerwone i pomarańczowe – z intensywnie czerwonymi lub pomarańczowymi pasami albo plamami, najbardziej poszukiwane.

Gargulec żyje 15–20 lat, więc zakup to zobowiązanie na długo.

Gargulec a gekon orzęsiony – różnice

Oba gatunki pochodzą z Nowej Kaledonii, mają bardzo podobne wymagania i często są hodowane obok siebie. Różnią się jednak w kilku ważnych punktach:

Wymagania gekona orzęsionego opisaliśmy w poradniku Hodowla gekona orzęsionego. Większość tamtych zasad dotyczy też gargulca.

Parametry hodowli

Terrarium dla gekona gargulca

Gargulec dużo się wspina, więc potrzebuje terrarium pionowego. Dla jednego dorosłego gekona minimum to 45 × 45 × 60 cm, ale lepiej sprawdzi się 60 × 45 × 60 cm lub większe. Dużo miejsca daje np. terrarium Fix & Easy 60 × 60 × 90 cm HOBBY – można w nim urządzić bujny, roślinny wystrój. Inne modele znajdziesz w dziale Terrarium dla gekona.

Młode gekony do ok. 12 g lepiej trzymać w mniejszym zbiorniku, np. Fix & Easy 30 × 30 × 45 cm HOBBY. W dużym terrarium maluch ma problem ze znalezieniem pokarmu, a opiekun – z kontrolą, czy gekon je.

Terrarium szklane z wentylacją w pokrywie i z przodu dobrze utrzymuje wilgotność i jednocześnie zapewnia przepływ powietrza. Terraria siatkowe są przewiewne, ale trudniej utrzymać w nich wilgotność – sprawdzą się raczej latem lub w wilgotnym pomieszczeniu. Porównanie typów zbiorników znajdziesz w artykule Terrarium szklane, z płyty czy siatkowe?

Wystrój, podłoże i rośliny

Gargulec potrzebuje dużo miejsc do wspinaczki i chowania się. W terrarium powinny się znaleźć:

• gałęzie i korzenie w różnych kierunkach, także poziome i ukośne, np. gałęzie z korka i tuby korkowe, które służą też za kryjówki,
• gęsta roślinność – żywa lub sztuczna. Gekony chowają się w liściach w ciągu dnia,
• tło po którym gekon może się wspinać, np. korkowe lub kokosowe,
• podłoże trzymające wilgoć: mieszanka ziemi, włókna kokosowego i torfu albo gotowe podłoże bioaktywne Jungle Bio HabiStat.

Gargulec świetnie pasuje do terrarium bioaktywnego z żywymi roślinami i „ekipą sprzątającą”, czyli skoczogonkami i równonogami. O tym, jak je urządzić, piszemy w poradniku Terrarium bioaktywne, a rośliny, które wytrzymają wspinającego się gekona, opisaliśmy w artykule Rośliny do terrarium. Rośliny w doniczkach dobieraj mocne, o grubych liściach – gargulec jest cięższy od gekona orzęsionego i łamie delikatne pędy.

Temperatura i oświetlenie

Gargulec nie potrzebuje wysokich temperatur. W dzień optymalne jest 22–27°C, z cieplejszym miejscem w górnej części terrarium – ok. 28–29°C. Nocą temperatura może spaść do 18–22°C. W wielu mieszkaniach przez większą część roku wystarcza więc temperatura pokojowa.

Uważaj na upały. Długotrwała temperatura powyżej 28–30°C jest dla gargulca groźna. Latem nie stawiaj terrarium w nasłonecznionym miejscu, a w czasie fali upałów przenieś je do najchłodniejszego pomieszczenia.

Jeśli w pokoju jest chłodno, wystarczy słaba żarówka grzewcza w górnej części terrarium, np. Mini Halogen Heat Lamp 20 W Arcadia lub Halogen Sun 25 W REPTI PLANET, podłączona do termostatu. Zasady opisaliśmy w poradniku Ogrzewanie terrarium.

Czy gargulec potrzebuje UVB?

Gargulec przeżyje bez UVB, jeśli otrzymuje karmę z witaminą D3, ale słaba lampa UVB jest zalecana – poprawia przyswajanie wapnia, apetyt i wybarwienie. Wystarczy świetlówka o niskiej mocy, np. Mega Ray T5 UVB 2,4% dla gekonów w oprawie T5. Gekon musi mieć możliwość ucieczki w cień – gęsta roślinność to załatwia. Lampę włączaj na 12 godzin dziennie i wymieniaj co 12 miesięcy. Więcej o tym w artykule Lampa UVB do terrarium.

Wilgotność i zraszanie

Wilgotność w terrarium gargulca powinna wynosić 60–80%. Zraszaj terrarium rano i wieczorem, najlepiej po zgaszeniu światła – gekon pije krople wody z liści i szyb. Między zraszaniami terrarium powinno częściowo przeschnąć. Stała, wysoka wilgotność bez wentylacji sprzyja pleśni i chorobom skóry.

Do ręcznego zraszania wystarczy spryskiwacz TRIXIE. Jeśli często wyjeżdżasz, rozważ automatyczny system zraszający Easy Rain Mini HOBBY – opisaliśmy go w poradniku System zraszający do terrarium. Wilgotność mierz cyfrowym termometrem z higrometrem HOBBY, a sposoby jej regulacji znajdziesz w artykule Wilgotność w terrarium.

Czym karmić gekona gargulca?

Podstawą diety są gotowe karmy owocowe w proszku, tzw. CGD (Crested Gecko Diet). Proszek miesza się z wodą na gęstość jogurtu i podaje w miseczce, najlepiej umieszczonej wysoko. Takie karmy mają odpowiednią ilość wapnia i witamin, więc nie trzeba ich dodatkowo suplementować.

• Crested Gecko Diet REPASHY – klasyczna karma, dostępna też w opakowaniach 85 g, 340 g i 2 kg,
• karmy owocowe HOBBY w smakach mango-papaja, banan-ananas, figa-śliwka i winogrono-kiwi – dobre do urozmaicenia diety.

Gargulec chętniej niż gekon orzęsiony poluje, więc owady powinny być stałym elementem diety. Podawaj świerszcze, karaczany lub szarańczę nie większe niż odstęp między oczami gekona. Owady przed podaniem karm przez 24–48 godzin, np. SuperLoad REPASHY, i posypuj wapniem, np. Calcium Plus LoD REPASHY. Więcej w poradniku Owady karmowe.

Niezjedzoną karmę usuwaj po 24–48 godzinach, zanim się zepsuje. Owoce ze sklepu warzywnego możesz podać sporadycznie jako przysmak, ale nie zastąpią one pełnowartościowej karmy.

Ogon, temperament i trzymanie razem

Gargulec, jak wiele gekonów, potrafi odrzucić ogon w razie zagrożenia. W przeciwieństwie do gekona orzęsionego ogon mu odrasta, choć zwykle jest krótszy, grubszy i inaczej ubarwiony niż oryginalny. Mimo to unikaj chwytania gekona za ogon i gwałtownych ruchów.

Gargulce bywają bardziej zadziorne niż gekony orzęsione. Młode potrafią podgryzać, a dorosłe – zwłaszcza samce – mogą być agresywne wobec innych gekonów. Często dochodzi do odgryzania ogonów, a samiec w trakcie godów potrafi poważnie poranić samicę.

• Nigdy nie trzymaj razem dwóch samców.
• Nie łącz młodych z dorosłymi ani osobników o dużej różnicy wielkości.
• Najbezpieczniej trzymać każdego gekona osobno, a samca z samicą łączyć tylko na czas rozrodu.
• Nie trzymaj gargulca z gekonami orzęsionymi – może je atakować, a nawet zjeść młode.

Oswajanie zacznij po 2–3 tygodniach od zakupu. Krótkie sesje, spokojne ruchy i branie gekona od dołu, a nie od góry, pozwalają mu się przyzwyczaić do opiekuna.

Jak rozpoznać płeć i jak wygląda rozród?

U dorastających samców u nasady ogona pojawia się wyraźne zgrubienie, w którym ukryte są hemipenisy. Młode samice też mogą mieć niewielkie wybrzuszenie, co często myli początkujących. Pewniej jest obejrzeć przez lupę spód ud przed kloaką: samce mają tam szereg porów przedudowych, samice – nie. Płeć najłatwiej ocenić u gekonów bliskich dojrzałości.

Samce dojrzewają po ok. roku, samice później – zwykle w wieku ok. 18 miesięcy i z tym warto poczekać. Samica składa zwykle dwa jaja naraz, zakopując je w wilgotnym podłożu lub w przygotowanym pojemniku do składania jaj. Młode wykluwają się po ok. 70–90 dniach. Inkubacja nie wymaga dodatkowego grzania – wystarcza temperatura pokojowa, a chłodniejsza inkubacja trwa dłużej. Samicom w okresie rozrodu trzeba podawać więcej wapnia. Sprzęt znajdziesz w dziale Inkubacja.

Dokumenty i zakup

Gekon gargulec nie jest objęty konwencją CITES. W Unii Europejskiej figuruje w aneksie D, który służy jedynie monitorowaniu importu – dla hodowcy nie oznacza to obowiązku rejestracji w starostwie. Zachowaj jednak dowód zakupu i kupuj gekony urodzone w niewoli, od sprawdzonych hodowców. Na co zwrócić uwagę, piszemy w artykule Gdzie kupić zwierzę do terrarium?

Najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

Gekon gargulec to ciekawa alternatywa dla gekona orzęsionego: równie łatwy w hodowli, ale większy, masywniejszy i z ogonem, który odrasta. Potrzebuje wysokiego terrarium z gałęziami i roślinami, temperatury pokojowej bez upałów, wilgotności 60–80% oraz karmy CGD uzupełnionej owadami. Pamiętaj, że samce są terytorialne i lepiej trzymać każdego gekona osobno.

Sprzęt znajdziesz w działach Terrarium dla gekona, Pokarmy dla gekonów i Rośliny żywe.

Zdjęcie w nagłówku: Eveha, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 (kadr).