Czym karmić gekona lamparciego? Owady, wapń i witaminy

Gekon lamparci je wyłącznie żywe owady, ale samo „wrzucanie świerszczy” to za mało. Liczy się to, jakie owady podajesz, czym je wcześniej karmisz, jak często gekon je i czy dostaje wapń z witaminami. Błędy w żywieniu to najczęstsza przyczyna chorób tego gatunku – od krzywicy po otyłość i stłuszczenie wątroby. W tym poradniku zbieramy wszystko, co trzeba wiedzieć o karmieniu gekona lamparciego: od młodego po dorosłego.

Gekon lamparci jest owadożercą

W naturze gekon lamparci zamieszkuje kamieniste stepy Afganistanu, Pakistanu i Indii. Wychodzi o zmierzchu i poluje na wszystko, co się rusza i zmieści mu się w pysku: chrząszcze, świerszcze, pająki, skorpiony i larwy. Nie zjada owoców ani roślin – jego przewód pokarmowy nie jest przystosowany do ich trawienia.

W terrarium oznacza to jedno: gekon lamparci potrzebuje żywych owadów. Reaguje na ruch, dlatego martwe lub suszone owady często ignoruje. Gotowe papki owocowe, np. Crested Gecko Diet, są przeznaczone dla gekonów orzęsionych i gargulców – gekonowi lamparciemu nie są potrzebne. Pełny opis hodowli tego gatunku znajdziesz w poradniku Gekon lamparci – hodowla.

Jakie owady podawać gekonowi lamparciemu?

Najlepiej podawać kilka gatunków owadów na zmianę. Każdy ma trochę inną zawartość białka, tłuszczu i wapnia, więc urozmaicona dieta wyrównuje braki. Podstawą powinny być owady chude i pożywne, a tłuste larwy tylko dodatkiem.

Jak duży owad dla gekona?

Owad nie powinien być dłuższy niż odstęp między oczami gekona. Za duży kęs gekon zwraca albo w ogóle go nie rusza, a u młodych zwierząt może dojść do zatkania przewodu pokarmowego. Młodym gekonom podawaj małe świerszcze lub nimfy karaczanów, dorosłym – owady średnie i duże.

Więcej o wartości odżywczej, hodowli i przechowywaniu poszczególnych owadów piszemy w poradniku Owady karmowe – który wybrać.

Jak często i ile karmić gekona lamparciego?

Częstotliwość karmienia zależy od wieku. Młody gekon rośnie bardzo szybko i potrzebuje jedzenia codziennie, dorosły magazynuje tłuszcz w ogonie i spokojnie wytrzymuje kilka dni przerwy.

Karm gekona wieczorem, gdy wychodzi z kryjówki. Owady możesz podawać pęsetą albo w gładkiej misce, z której nie uciekną, np. Worm Dish EXO TERRA lub miseczce na pokarm EXO TERRA. Mączniki w misce nie rozpełzną się po terrarium i nie zakopią w podłożu.

Niezjedzonych świerszczy i szarańczy nie zostawiaj na noc. Głodne owady potrafią podgryzać śpiącego gekona, a do tego zjadają wapń z miseczki i odchody.

Karmienie owadów przed podaniem (gut loading)

Owad karmowy jest tak wartościowy, jak to, co sam zjadł. Świerszcze i karaczany z hurtowni są często głodne i „puste”. Dlatego na 1–3 dni przed podaniem nakarm je dobrym pokarmem. Gekon zjada wtedy razem z owadem także zawartość jego przewodu pokarmowego, bogatą w wapń i witaminy.

• Gotowa karma dla owadów, np. SuperLoad REPASHY – podawana owadom na 24–72 godziny przed karmieniem, jako suchy proszek albo galaretka.
• Warzywa – marchew, dynia, cukinia, liście mniszka i cykorii; jednocześnie nawadniają owady.
• Bez karmy dla psów i kotów, chleba ani mięsa – psują się, śmierdzą i zawierają za dużo białka.

Akcesoria do hodowli i karmienia owadów znajdziesz w dziale Dla owadów karmowych.

Wapń i witaminy dla gekona lamparciego

Owady karmowe mają dużo fosforu, a mało wapnia. Gekon, który je same owady bez suplementów, po kilku miesiącach zaczyna chorować na krzywicę, czyli chorobę metaboliczną kości: kości miękną, szczęka staje się gumowa, łapy wyginają się, a gekon ma problem z chodzeniem. Objawy i leczenie opisujemy w poradniku MBD u gadów.

Do przyswojenia wapnia potrzebna jest witamina D3. Gekon może ją wytworzyć sam pod słabą lampą UVB albo dostać ją w suplemencie. Dlatego wybór preparatu zależy od tego, czy w terrarium świeci lampa UVB.

Jak obsypywać owady?

Wsyp do woreczka lub pojemnika szczyptę proszku, włóż owady i delikatnie potrząśnij. Owady powinny być lekko oprószone, jakby mąką – nie oblepione grubą warstwą. Podaj je od razu, bo po kilku minutach owady otrzepują się z proszku.

Miseczka z czystym wapniem

W terrarium możesz postawić małą miseczkę, np. miseczkę EXO TERRA 10 × 10 cm, z odrobiną czystego wapnia. Gekon sam zlizuje go, gdy potrzebuje – szczególnie samice w okresie składania jaj. Do miseczki sypiemy wyłącznie wapń bez witaminy D3. Gekon nie wie, ile witamin już zjadł, a nadmiar D3 jest szkodliwy dla nerek.

Preparat „wszystko w jednym” czy kilka osobnych?

Najprościej używać jednego preparatu z wapniem, witaminami i minerałami, np. z serii Calcium Plus – producent zaleca go przy każdym karmieniu owadami i nie trzeba wtedy osobnej multiwitaminy. Jeśli wolisz osobne preparaty (czysty wapń, wapń z D3 i multiwitaminę), trzymaj się zaleceń z opakowania i nie łącz kilku preparatów z witaminą D3 jednocześnie.

Ważna jest też witamina A. Gekon lamparci nie przetwarza dobrze beta-karotenu z roślin, potrzebuje gotowej witaminy A. Preparaty Calcium Plus już ją zawierają. O tym, jak dobrać lampę, piszemy w poradniku Lampa UVB do terrarium, a o przygotowaniu i dawkowaniu preparatów REPASHY – w poradniku Pokarmy Repashy – jak przygotować.

Czego nie podawać gekonowi lamparciemu?

• owoców, warzyw i papek owocowych – gekon ich nie trawi i nie potrzebuje,
• owadów złapanych na dworze – mogą mieć pestycydy i pasożyty; świetliki są dla gadów trujące,
• oseska myszy – to bardzo tłusty pokarm, który u gekona prowadzi do otyłości i stłuszczenia wątroby,
• samych mączników lub woskowiaków – dieta oparta na tłustych larwach to prosta droga do otyłości,
• owadów większych niż odstęp między oczami gekona,
• owadów martwych od dawna – szybko tracą wartość i mogą się psuć.

Owady suszone i w puszkach, np. mączniki Can o' Worms ZOO MED, mogą być rozwiązaniem awaryjnym, np. na czas wyjazdu. Podawaj je pęsetą i lekko poruszaj, żeby zainteresowały gekona. Nie zastąpią jednak żywych owadów na stałe.

Przekarmienie i otyłość – jak ich uniknąć?

Gekon lamparci w terrarium nie musi polować ani szukać jedzenia, a dostaje je regularnie. Dlatego otyłość to jeden z najczęstszych problemów tego gatunku. Tłuszcz odkłada się najpierw w ogonie, później pod pachami, a w końcu w wątrobie. Stłuszczenie wątroby długo nie daje objawów i często kończy się śmiercią.

Zważ gekona raz w miesiącu na wadze kuchennej i zapisuj wynik. Dorosły gekon waży zwykle 50–80 g, choć niektóre linie hodowlane są większe. Jeśli trzeba go odchudzić, rób to powoli: wydłuż przerwy między karmieniami, zamień mączniki i woskowiaki na karaczany i świerszcze i nie głodź gekona na siłę.

Przykładowy plan karmienia dorosłego gekona

Przez cały tydzień w terrarium stoi miseczka ze świeżą wodą i miseczka z czystym wapniem bez D3. Owady karmisz dzień lub dwa przed podaniem.

Gekon lamparci nie je – co robić?

Krótka przerwa w jedzeniu u dorosłego gekona to zwykle nic groźnego. Najczęstsze przyczyny to:

• za niska temperatura – w ciepłej kryjówce powinno być 31–33°C, a gekon trawi tylko wtedy, gdy ma się gdzie ogrzać,
• zbliżająca się wylinka – kilka dni przed nią gekon blednie i traci apetyt; więcej w poradniku Wylinka u gadów,
• zima – wiele gekonów, zwłaszcza samców, je zimą wyraźnie mniej albo robi kilkutygodniowe przerwy,
• okres godowy – samce szukające samic potrafią nie jeść przez kilka tygodni,
• stres – nowe terrarium, przeprowadzka, obecność innych zwierząt,
• znudzenie jednym rodzajem owada – spróbuj podać inny gatunek.

Dopóki ogon jest gruby, a gekon nie traci na wadze, przerwa nie jest groźna. Jeśli jednak ogon wyraźnie chudnie, gekon jest osowiały, wymiotuje lub ma luźne odchody, idź do weterynarza specjalizującego się w gadach. Prawidłowe warunki w terrarium opisujemy w poradniku Terrarium dla gekona.

Najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

Dobra dieta gekona lamparciego to urozmaicone, dobrze odżywione owady we właściwym rozmiarze, wapń z witaminami przy każdym karmieniu i umiar w ilości. Młode jedzą codziennie, dorosłe 2–3 razy w tygodniu, a tłuste larwy są tylko dodatkiem. Obserwuj ogon i co miesiąc waż gekona – to najprostszy sposób, żeby w porę zauważyć, że je za mało albo za dużo.

Suplementy i akcesoria znajdziesz w działach Dla gekonów i Pokarmy REPASHY.

Zdjęcie w nagłówku: Christian von Faber-Castell, Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0 (kadr).