Rogatnica, nazywana żabą pacman, to jeden z najłatwiejszych płazów do hodowli w domu. Jest duża, kolorowa, nie potrzebuje wysokiego terrarium ani lampy grzewczej i spędza większość czasu zakopana w podłożu, czekając na ofiarę. Jej apetyt bywa jednak zgubny – rogatnice łatwo przekarmić. Wyjaśniamy, jak urządzić im terrarium, czym i jak często je karmić oraz co zrobić, gdy żaba zakopie się na dłużej.
Rogatnica – podstawowe informacje
| Cecha | Rogatnica Cranwella |
|---|---|
| Nazwa łacińska | Ceratophrys cranwelli |
| Pochodzenie | Gran Chaco – Argentyna, Boliwia, Paragwaj, Brazylia |
| Wielkość | zwykle 8–13 cm; samice są większe od samców |
| Długość życia | zwykle 6–10 lat, czasem dłużej |
| Tryb życia | naziemny, zakopuje się w podłożu, poluje z zasadzki |
| Temperatura | 24–28°C w dzień, ok. 21–22°C nocą |
| Wilgotność | ok. 60–80%, podłoże stale lekko wilgotne |
| Pokarm | owady, dżdżownice; zdobycz okazjonalnie |
W sklepach zoologicznych najczęściej spotkasz rogatnicę Cranwella w wielu odmianach barwnych – zielonej, brązowej, albinotycznej („strawberry”, „pikachu”). Spotyka się też rogatnicę argentyńską (Ceratophrys ornata) i mieszańce, sprzedawane jako „fantasy”. Wymagania wszystkich są bardzo podobne.
Terrarium dla rogatnicy
Rogatnica prawie się nie wspina i mało się rusza, dlatego liczy się powierzchnia dna, a nie wysokość. Młodą żabę możesz trzymać w faunarium lub małym terrarium – w zbyt dużym gorzej trafia na pokarm. Dorosłej wystarczy terrarium o długości ok. 40–60 cm, np. Fix & Easy 45 × 45 × 32 cm HOBBY lub 60 × 45 × 45 cm.
Terrarium powinno mieć wentylację, ale nie może być z samej siatki – w takim podłoże szybko wysycha. W środku wystarczą: głęboka warstwa podłoża, płytka miska z wodą, trochę mchu i jedna–dwie kryjówki lub sztuczne rośliny dające cień. Rogatnica i tak najczęściej sama wykopie sobie norkę.
Podłoże dla rogatnicy
Rogatnica większość czasu spędza zakopana, z wystającymi tylko oczami. Podłoże musi być miękkie, wilgotne i na tyle głębokie, żeby żaba mogła się w nim całkowicie schować – zwykle 5–10 cm. Dobrze sprawdzają się:
- włókno kokosowe i podłoża tropikalne, np. Jungle Bedding Lucky Reptile lub HUMUS TRIXIE,
- podłoża bioaktywne, np. Jungle Bio HABISTAT,
- warstwa mchu Sphagnum na wierzchu – trzyma wilgoć i daje żabie przyjemne miejsce do zakopania.
Unikaj żwiru, keramzytu na wierzchu, kory i grubego piasku. Rogatnica łapie pokarm całym pyskiem i często połyka przy tym podłoże – drobne, twarde kawałki mogą zablokować jej przewód pokarmowy. Z tego samego powodu warto ugnieść podłoże i karmić żabę z pęsety. Więcej o podłożach przeczytasz w poradniku Podłoże do terrarium.
Temperatura, ogrzewanie i oświetlenie
Rogatnice najlepiej czują się w temperaturze 24–28°C. Nocą temperatura może spaść do ok. 21–22°C. Poniżej ok. 22°C żaba gorzej trawi i traci apetyt, a długotrwały chłód może skłonić ją do estywacji. Zbyt wysoka temperatura – powyżej ok. 30°C – jest groźna, bo szybko wysusza skórę.
W ogrzewanym mieszkaniu zwykle wystarczy mata grzewcza przyklejona na boczną lub tylną ściankę terrarium, a nie pod dno – zakopana żaba ucieka w dół przed zagrożeniem i mogłaby się przegrzać przy gorącym dnie. Matę zawsze podłącz do termostatu, np. Termostat 100W EXO TERRA. Lampy grzewcze nie są potrzebne – wysuszają podłoże i powietrze. Więcej w poradniku Ogrzewanie terrarium.
Rogatnica nie wymaga lampy UVB, ale słabe UVB – np. świetlówka Natural Sunlight 2% ARCADIA – może być dla niej korzystne, pod warunkiem że żaba ma się gdzie schować w cieniu. Dzień powinien trwać ok. 12 godzin. Więcej o strefach UVB przeczytasz w poradniku Lampa UVB do terrarium.
Wilgotność i woda
Podłoże powinno być stale lekko wilgotne – po ściśnięciu w dłoni nie może z niego kapać woda. Zraszaj terrarium raz dziennie lub co drugi dzień, a wilgotność sprawdzaj higrometrem. Zbyt mokre, błotniste podłoże sprzyja infekcjom skóry, a zbyt suche – wysychaniu i estywacji.
W terrarium postaw płytką, stabilną miskę z wodą, np. miseczkę na wodę EXO TERRA. Woda nie może być głęboka – sięgać najwyżej do połowy wysokości żaby, bo rogatnice słabo pływają. Używaj wody odstanej lub uzdatnionej uzdatniaczem akwarystycznym i wymieniaj ją codziennie – rogatnice często załatwiają się właśnie w misce.
Czym karmić rogatnicę?
Rogatnica to drapieżnik, który połknie wszystko, co się rusza i zmieści w pysku. W domu podstawą diety powinny być owady i dżdżownice:
| Pokarm | Jak często | Uwagi |
|---|---|---|
| Świerszcze, karaczany (np. argentyńskie), szarańcza | podstawa diety | dopasuj wielkość do szerokości pyska żaby |
| Dżdżownice | podstawa diety | bardzo wartościowe; kupuj z hodowli, nie zbieraj z ogrodu |
| Larwy drewnojada (zophobasy), mączniki, gąsienice barciaka | rzadko, jako przysmak | tłuste, mogą prowadzić do otyłości |
| Mysie oseski, ryby | najwyżej okazjonalnie | bardzo tłuste i kaloryczne; nie mogą być podstawą diety |
Owady przed podaniem oprósz preparatem z wapniem, np. Calcium Plus LoD REPASHY, a co kilka karmień – witaminami, np. SuperVite REPASHY. Owady warto też wcześniej dobrze odkarmić, np. SuperLoad REPASHY. Porównanie owadów karmowych znajdziesz w poradniku Owady karmowe – porównanie, a o suplementach przeczytasz w poradniku Pokarmy i suplementy.
Jak często karmić rogatnicę?
- młode (do ok. 5 cm) – codziennie lub co drugi dzień, tyle, ile zjedzą w kilka minut,
- podrośnięte – co 2–3 dni,
- dorosłe – co 5–7 dni, kilka owadów lub dżdżownic na raz.
Rogatnice nie mają naturalnego hamulca – zjedzą pokarm nawet wtedy, gdy są najedzone. Przekarmienie prowadzi do otyłości, chorób wątroby i skraca życie. Dorosła żaba w dobrej kondycji jest okrągła, ale nie ma fałd tłuszczu po bokach ciała. Karm z pęsety – nie połknie przy tym podłoża, a Ty nie narazisz palców. Rogatnica gryzie mocno i nie puszcza od razu.
Estywacja – dlaczego rogatnica zakopała się i nie je?
W naturze, w porze suchej, rogatnice zakopują się głęboko i zapadają w estywację – rodzaj letniego uśpienia. Wokół ciała tworzą grubą warstwę z kilku nie zrzuconych wylinek, która chroni je przed wysychaniem. Po deszczu zrzucają ją i często zjadają.
W terrarium estywacja nie jest konieczna i zwykle oznacza, że jest za chłodno lub za sucho. Jeśli żaba od kilku dni nie wychodzi i nie je, sprawdź temperaturę i wilgotność, a potem stopniowo, przez kilka dni, podnieś je do właściwego poziomu – nie wykopuj jej na siłę. Jeśli żaba chudnie, ma zmienioną skórę lub nie budzi się mimo dobrych warunków, skontaktuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się płazami.
Wylinka, dotykanie i zdrowie
- wylinka – rogatnica zrzuca skórę regularnie, zwykle w nocy, i od razu ją zjada; to normalne,
- nie bierz rogatnicy do ręki bez potrzeby – ciepło i sól z dłoni podrażniają jej skórę; jeśli musisz ją przenieść, zwilż ręce odstaną wodą lub załóż rękawiczki nitrylowe bez pudru,
- po każdym kontakcie z żabą i podłożem umyj ręce,
- zaczerwienienie skóry, obrzęk lub mętne oczy to sygnał do wizyty u weterynarza,
- nigdy nie trzymaj dwóch rogatnic razem – nawet podobnej wielkości żaby mogą się zjeść.
Wiele problemów zdrowotnych płazów wynika z brudnej wody i zbyt mokrego podłoża. Usuwaj odchody na bieżąco, a całe podłoże wymieniaj co 1–2 miesiące. Jeśli dopiero wybierasz pierwsze zwierzę, zajrzyj też do poradnika Jakie zwierzę do terrarium na początek?
Najczęstsze błędy
- przekarmianie – zwłaszcza myszami, zophobasami i rybami,
- żwir, kora lub keramzyt na wierzchu podłoża – ryzyko zablokowania przewodu pokarmowego,
- woda z kranu bez odstania lub uzdatnienia i wymieniana rzadziej niż codziennie,
- mata grzewcza pod dnem i bez termostatu,
- lampa grzewcza, która wysusza podłoże,
- trzymanie kilku rogatnic w jednym terrarium,
- częste branie żaby do ręki.
Najczęściej zadawane pytania
Jak duże terrarium dla rogatnicy?
Dla dorosłej żaby wystarczy terrarium o długości ok. 40–60 cm. Wysokość nie ma znaczenia – rogatnica prawie się nie wspina. Młodą można trzymać w mniejszym pojemniku.
Ile razy w tygodniu karmić rogatnicę?
Młode codziennie lub co drugi dzień, dorosłe co 5–7 dni. Rogatnice łatwo przekarmić, więc lepiej podać trochę za mało niż za dużo.
Czy rogatnica potrzebuje lampy?
Lampa grzewcza nie jest potrzebna, a nawet szkodzi, bo wysusza podłoże. Do ogrzewania wystarczy mata na bocznej ściance z termostatem. Słabe UVB może być korzystne, ale nie jest konieczne.
Dlaczego moja rogatnica się zakopała i nie je?
Najczęściej jest jej za zimno lub za sucho i przygotowuje się do estywacji. Sprawdź temperaturę i wilgotność i stopniowo podnieś je do właściwego poziomu.
Czy rogatnica gryzie?
Tak – ma mocny zgryz i łapie wszystko, co się rusza przed jej pyskiem, także palce. Dlatego najlepiej karmić ją z pęsety.
Ile żyje rogatnica?
Zwykle 6–10 lat, a przy dobrej opiece czasem dłużej.
Podsumowanie
Rogatnica to wdzięczny, spokojny płaz dla osób, które chcą mieć ciekawe zwierzę bez skomplikowanego wyposażenia. Potrzebuje niewielkiego terrarium z głębokim, wilgotnym podłożem, płytkiej miski z czystą wodą, temperatury 24–28°C i umiarkowanego karmienia z pęsety. Najważniejsze zasady to czysta woda, brak drobnego żwiru w podłożu i nieprzekarmianie.
Podłoża i pokarmy dla płazów znajdziesz w działach Podłoża dla płazów i Pokarmy dla płazów, a pęsety w dziale Pęsety, łopatki, haki.
Zdjęcie w nagłówku: Reuber Brandão, Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0 (kadr).
