Wąż królewski kalifornijski to obok węża zbożowego jeden z najczęściej polecanych węży na początek. Jest odporny, ma świetny apetyt, nie jest jadowity i występuje w wielu wzorach – od klasycznych pasów w poprzek ciała po paski wzdłuż grzbietu. Ma jednak jedną cechę, o której trzeba pamiętać: w naturze zjada inne węże. Wyjaśniamy, jak urządzić mu terrarium, jak go karmić i jak bezpiecznie się z nim obchodzić.
Wąż królewski kalifornijski – podstawowe informacje
| Cecha | Wąż królewski kalifornijski |
|---|---|
| Nazwa łacińska | Lampropeltis californiae (dawniej L. getula californiae) |
| Pochodzenie | południowo-zachodnie USA i północno-zachodni Meksyk |
| Długość | zwykle 90–120 cm, wyjątkowo do ok. 150 cm |
| Długość życia | zwykle 15–20 lat, czasem dłużej |
| Tryb życia | naziemny, aktywny głównie o zmierzchu |
| Temperatura | 28–30°C po ciepłej stronie, 22–25°C po chłodnej |
| Wilgotność | ok. 40–60%, w czasie wylinki wyżej |
| Pokarm | gryzonie; w naturze także jaszczurki, ptaki i inne węże |
Węże królewskie nie są jadowite – ofiarę zabijają przez zaciśnięcie splotów ciała. Swoją nazwę zawdzięczają temu, że w naturze polują też na inne węże, w tym na grzechotniki, na których jad są w dużej mierze odporne. W hodowlach spotkasz wiele odmian: klasyczne pasiaste (banded), z podłużnym paskiem (striped), albinotyczne i wiele innych.
Terrarium dla węża królewskiego
Młodego węża możesz trzymać w niewielkim terrarium lub faunarium – w dużym zbiorniku maluch czuje się niepewnie i gorzej je. Dorosły wąż potrzebuje terrarium o wymiarach ok. 100–120 × 50 × 50 cm. Dobra zasada: wąż pełzający wzdłuż ścian nie powinien zajmować więcej niż ok. 2/3 obwodu terrarium.
Węże królewskie są mistrzami ucieczek. Drzwi terrarium muszą się szczelnie zamykać, a szczeliny wentylacyjne i otwory na kable – być na tyle małe, żeby wąż się przez nie nie przecisnął. Najlepiej zamknij terrarium na zamek. O wyborze zbiornika przeczytasz w poradniku Terrarium szklane, z płyty czy siatkowe?
Wyposażenie terrarium:
- dwie kryjówki – po ciepłej i po chłodnej stronie, np. Jaskinia Woody Home L HOBBY,
- wilgotna kryjówka z mchem – przydaje się w czasie wylinki,
- ciężka miska z wodą, w której wąż może się zanurzyć, np. miseczka EXO TERRA duża,
- korzenie, kamienie i sztuczne rośliny dające osłonę – więcej w poradniku Kryjówki i dekoracje do terrarium.
Podłoże
Wąż królewski lubi się zakopywać, dlatego dobrze sprawdzają się luźne, suche podłoża, w których może drążyć tunele:
- wióry osikowe, np. Aspen HABISTAT – lekkie, chłonne i łatwe do sprzątania,
- gotowe podłoża dla węży, np. Natural Snake HABISTAT lub Snake Bedding EXO TERRA,
- drewienka bukowe, np. drobne TRIXIE.
Unikaj trocin z drzew iglastych (sosny, cedru) – olejki eteryczne podrażniają drogi oddechowe. Podłoże powinno być suche; zbyt wysoka, stała wilgotność sprzyja chorobom skóry. Więcej w poradniku Podłoże do terrarium.
Temperatura i ogrzewanie
Wąż sam wybiera, gdzie mu cieplej, a gdzie chłodniej, dlatego terrarium ogrzewa się tylko z jednej strony. Po ciepłej stronie zapewnij 28–30°C, po chłodnej 22–25°C. Nocą temperatura może spaść do ok. 20–22°C.
Najprostsze ogrzewanie to mata grzewcza lub kabel grzewczy pod 1/3 dna, zawsze podłączone do termostatu, np. RG-TE16 REPTI GOOD. W większych lub chłodniejszych pomieszczeniach można dodać promiennik ceramiczny w osłonie – wąż nie może mieć bezpośredniego kontaktu z żarówką ani promiennikiem. Temperaturę sprawdzaj termometrem z sondą przy podłożu po obu stronach. Więcej w poradnikach Ogrzewanie terrarium i Termostat do terrarium.
Wąż królewski nie wymaga lampy UVB, ale słabe UVB w terrarium z miejscami zacienionymi może mu służyć. Wystarczy też naturalny rytm dnia i nocy w pomieszczeniu – terrarium nie stawiaj jednak w pełnym słońcu przy oknie.
Czym i jak często karmić węża królewskiego?
Podstawą diety są myszy – najlepiej mrożone i rozmrożone. Żywa dorosła mysz może poważnie pogryźć węża. Ofiara powinna być mniej więcej tak gruba jak najgrubsza część ciała węża.
| Wiek węża | Pokarm | Jak często |
|---|---|---|
| Młode (pierwsze miesiące) | noworodki myszy (oseski) | co 5–7 dni |
| Podrośnięte | większe oseski, młode myszy | co 7–10 dni |
| Dorosłe | dorosłe myszy | co 10–14 dni |
Pokarm rozmrażaj w lodówce, a przed podaniem ogrzej do temperatury ciała – np. w woreczku w ciepłej wodzie. Podawaj go długą pęsetą. Węże królewskie mają bardzo silny odruch pokarmowy i mogą chwycić dłoń, która pachnie myszą. Nie karm węża przed wylinką i przez 2 dni po posiłku nie bierz go do ręki – to może skończyć się zwróceniem pokarmu. Uważaj też na przekarmianie – węże królewskie łatwo tyją.
Dlaczego węże królewskie trzyma się pojedynczo?
Węże królewskie są wężożerne. W naturze zjadają inne węże, a w terrarium mogą zjeść także osobnika swojego gatunku – nawet podobnej wielkości. Dlatego każdy wąż powinien mieć osobne terrarium. Na czas rozmnażania samca i samicę łączy się tylko pod nadzorem i na krótko, a młode po wykluciu od razu rozdziela się do osobnych pojemników.
Branie do ręki i zachowanie
Młode węże królewskie bywają nerwowe: potrząsają ogonem, syczą, uderzają głową, a złapane wydzielają cuchnącą wydzielinę. To reakcja obronna, która zwykle mija, gdy wąż przyzwyczai się do opiekuna. Węża podnoś spokojnie, od boku, podpierając całe ciało, i pozwól mu przesuwać się z ręki do ręki. Do wyjęcia węża z kryjówki lub przy karmieniu przydaje się hak na węże. Po każdym kontakcie umyj ręce.
Przed wylinką oczy węża mętnieją i robią się niebieskawe, a wąż jest bardziej płochliwy – nie bierz go wtedy do ręki. Prawidłowa wylinka schodzi w całości. Więcej w poradniku Wylinka u gadów.
Zimowanie (brumacja)
Węże królewskie w naturze przechodzą zimowy spoczynek. W domu nie jest on konieczny – przeprowadza się go zwykle tylko wtedy, gdy planujesz rozmnażanie. Zimować można wyłącznie zdrowe, dobrze odżywione, dorosłe węże: przez ok. 2 tygodnie przed obniżeniem temperatury nie karmi się ich, żeby opróżniły przewód pokarmowy, a potem stopniowo obniża temperaturę. Jeśli nie masz doświadczenia, skonsultuj plan zimowania z doświadczonym hodowcą lub weterynarzem.
Wąż królewski czy zbożowy – który na początek?
| Cecha | Wąż królewski kalifornijski | Wąż zbożowy |
|---|---|---|
| Długość | 90–120 cm | 100–150 cm |
| Charakter młodych | bardziej nerwowe, z czasem się uspokajają | zwykle spokojne |
| Apetyt | bardzo duży, silny odruch pokarmowy | dobry |
| Trzymanie z innymi wężami | nigdy | lepiej pojedynczo |
| Odmiany barwne | wiele | bardzo wiele |
Oba gatunki dobrze nadają się na pierwszego węża. Więcej przeczytasz w poradnikach Wąż zbożowy, Pyton królewski i Jakie zwierzę do terrarium na początek?
Najczęstsze błędy
- nieszczelne terrarium – węże królewskie szybko znajdują drogę ucieczki,
- trzymanie dwóch węży razem,
- mata grzewcza bez termostatu,
- karmienie żywymi dorosłymi myszami,
- przekarmianie i zbyt duże ofiary,
- branie węża do ręki zaraz po karmieniu lub przed wylinką,
- trociny z drzew iglastych jako podłoże.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wąż królewski kalifornijski jest jadowity?
Nie. Ofiarę zabija, zaciskając wokół niej sploty ciała. Ugryzienie młodego węża jest niegroźne – to raczej uszczypnięcie.
Jak duże terrarium dla węża królewskiego?
Dla dorosłego węża ok. 100–120 × 50 × 50 cm. Młode lepiej czują się w mniejszym zbiorniku, a terrarium powiększa się wraz ze wzrostem węża.
Jak często karmić węża królewskiego?
Młode co 5–7 dni, dorosłe co 10–14 dni. Ofiara powinna być mniej więcej tak gruba jak najgrubsza część ciała węża.
Czy można trzymać dwa węże królewskie razem?
Nie. Węże królewskie zjadają inne węże, także osobniki swojego gatunku. Każdy wąż powinien mieć osobne terrarium.
Ile żyje wąż królewski kalifornijski?
Zwykle 15–20 lat, a przy dobrej opiece nawet dłużej.
Podsumowanie
Wąż królewski kalifornijski to odporny i ciekawy wąż dla początkujących. Potrzebuje szczelnego terrarium z dwiema kryjówkami, ogrzewania z termostatem po jednej stronie, suchego podłoża i rozmrożonych gryzoni. Najważniejsza zasada: zawsze pojedynczo.
Wyposażenie dla węży znajdziesz w działach Kryjówki, Podłoża dla węży i Ogrzewanie.
Zdjęcie w nagłówku: Caudatejake, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0 (kadr).
